
این روزها به تعداد بیشماری میتوانیم از حقوق نداشتهی خودمان در ایران بنویسیم، هر کس در هر جایگاهی از نظر موقعیت شغلی قرار دارد، میتواند به راحتی موارد نقض شدهی حقوق خود را برشمرد. من هم در در این روزگار محق که هیچ حقی را برای هیچ کس جز خود نمیخواد، خبرنگار شدم تا بیشتر شاهد لگدمال شدن حقوق و آزادیی بیانام باشم.
جایی زندهگی میکنم که فقط نام “آزادی مطبوعات” را شنیدهام و هیچوقت آنرا تجربه نکردهام، البته در رسا و ستایش آن مطلبها خواندهام و در دوران دانشگاه، در دورس اختصاصی روزنامهنگاری تمام استادانام که اهل مطبوعات بودند و همیشه سانسور میشدند، تاکید زیادی بر آن داشتند و البته از آن همانند یک آرزوی دستنایافتنی سخن میگفتند.
از آزادی مطبوعات در ایران فقط اینرا دیدهام که مسئولان انجمن صنفی روزنامهنگاران که تا همین چند صباح پیش خودشان چه مصیبتها برای ثابت کردن وجود خود کشیدند، روزی دور هم جمع شوند و اسامی تعدادی از روزنامهنگاران را به عنوان روزنامهنگاران برتر به رخ بکشانند و در نهایت فکر کنند، گامی در جهت آزادی بیان و مطبوعات برداشتهاند.
امسال در آستانهی روز جهانی آزادی مطبوعات، (سوم ماه مه) کانون صنفی روزنامهنگاران ایران، ۵ روزنامهنگار را از برترینهای سال ۸۷ معرفی کرده، که در میان آنها دو نفر هستند که برای کیهان کار میکرده و میکنند، یک نفر علاقهی وافری به اطلاعات و کیهان دارد و دو نفر دیگر، برای روزنامهها و نشریاتی کار میکنند و میکردهاند که در قحطی روزنامه و نشریهی خوب، حرفی برای گفتن داشتند که این دو را نیز برای بسته شدن دهان اهل قلم معرفی کردهاند وگرنه هر پنج نفر را از تحریرهی روزنامهی کیهان، بیرون میکشیدند.
بررسی دقیقتر مسالهی برخورد با روزنامهنگاران نشان میدهد که در جهان، کشورهای دیکتاتوری و جهانسومی بیشتر از سایر کشورها، در این زمینه مشکل دارند که ایران نیز یکی از سردمداران در این بحث به شمار میآید. بر اساس گزارشها در سال ۲۰۰۸، ۶۰ خبرنگار کشته، ۶۷۳ نفر زندانی و ۹۲۹ نفر مورد حمله فیزیکی قرار گرفته یا تهدید شدند و ۱۷۴۰ وبسایت، فیلتر، بسته یا معلق شدهاند. در سال ۲۰۰۹ نیز تا کنون ۱۶ خبرنگار کشته و ۱۴۵ نفر زندانی شدند که نشان میدهد آزادی مطبوعات در این اواخر لطمه دیده است.
در بازگشت به ایران و آزادی مطبوعات در آن، به دو ماده از فصل سوم قانون مطبوعات ایران در زمینهی آزادی بیان میرسیم که میگوید: «در ایران مطبوعات حق دارند نظرات، انتقادهای سازنده، پیشنهادها، توضیحات مردم و مسولین را با رعایت موازین اسلامی و مصالح جامعه درج و به اطلاع عموم برسانند و همچنین هیچ مقام دولتی و غیردولتی حق ندارد برای چاپ مطلب و یا مقالهیی درصدد اعمال فشار بر مطبوعات برآید و یا به سانسور و کنترل نشریات مبادرت ورزد» که وجود شرط رعایت موازین اسلامی و مصالح جامعه، در حقیقت راه گریزی را برای مسئولان حکومت ایران باز کرده تا بتوانند تحت لوای آن هر اقدامی را به راحتی و با اشاره موازین اسلامی و مصالح جامعه، انجام دهند.
باز هم بر اسا س گزارشها، کشورهایی چون ایران، چین، ویتنام، کوبا، برمه، ترکمنستان و کرهی شمالی، مکانهای ۱۶۶ تا ۱۷۳ جدول ردهبندی آزادی مطبوعات را به خود اختصاص دادهاند. قعرنشین این جدول ردهبندی، کشور اریتره است. همچنین بازترین کشورها از نظر آزادی مطبوعات که جایگاه اول تا سوم ردهبندی را به خود اختصاص دادهاند، به ترتیب عبارتاند از ایسلند، لوگزامبورگ و نروژ. آلمان که چند سال پیش، از جایگاه هجدهم به بیست وسوم نزول کرده بود، این بار سه پله صعود کرده و در جایگاه بیستم است.
در این میان، انجمن جهانی روزنامهها، به مناسبت سوم ماه مه، برای خوانندهگان این امکان را فراهم آورده، تا از طریق اینترنت، نامههای اعتراضی برای دولتهایی چون ایران، افغانستان، کوبا و اریتره بفرستند. در این نامهها که فرم آن در اینترنت موجود است، از این دولتها خواسته شده که روزنامهنگاران زندانی را آزاد کنند.
در همین رابطه بخوانید:
از محمد حسن فلاحیهزاده تا رکسانا صابری از مجتبی سمیعنژاد

